İnsanların Qalaktika haqqda və ya günəş sisteminin planetləri haqqda biliyini genişləndirmək üçün biz hər dəfə Günəş sisteminin bir planeti haqqda ayrlca məqalə yazacayıq. Siz həmin məqalədə planet haqqda geniş məlumat əldə edə biləcəksiz. İlk öncə isə, biz sizə günəş sistemi haqqda geniş olmayan və eləcədə qısa olmayan bir məqaləni oxumağı təklif edirik.

Günəş sistemi – Bizim Qalaktikanın qollarından birində yerləşən, Günəş və ətrafında dövr edən böyük planetlər və onların peykleri, kiçik planetlər(asteroidlər, kometlər, meteorlar), xırda hissəciklər(meteoritlər, kosmik toz)kimi fəza cismlərindən ibarət ulduz sistemi. Aparılan tədqiqatlar 5 milyard il əvvəl qaz-toz buludundan yarandığını göstərir. Günəş sistemi 220 km/san sürəti ilə qalaktikanın mərkəzi ətrafinda dövr edir.

Günəş sistemindəki qüsursuz nizam

Olduğunuz yerdən kənara çıxdıqda günəş şüalarının üzünüzə sizi heç narahat etmədən vurduğunu Günəş sistemindəki qüsursuz nizama borclusunuz. Bizə sadəcə xoş istiliklə aydınlıq verən Günəş, əslində qıpqırmızı qaz buludarından ibarət dərin bir quyu kimidir. Qaynayan səthindən milyonlarla kilometr kənara fışqıran nəhəng alov girdablarından və dibindən səthə doğru yüksələn nəhəng burulğanlarından ibarətdir. Bunlar canlılar üçün öldürücüdür. Ancaq Günəşin bütün zərərli, öldürücü şüaları bizə çatmadan əvvəl atmosfer və Yerin maqnetik sahəsi tərəfindən udulur. Yerin həyat üçün əlverişli planet olmasını təmin edən məhz Günəş sistemindəki qüsursuz nizamdır.

Günəş sisteminin quruluşunu tədqiq etdikdə son dərəcə həssas tarazlıqla qarşılaşırıq. Günəşin "cazibə qüvvəsi" ilə planetin "mərkəzdənqaçma qüvvəsi" arasındakı tarazlıq, Günəş sistemindəki planetləri, sistemdən çıxaraq dondurucu soyuqluqdakı "xarici kosmosa" sovrulmaqdan qoruyur. Günəş malik olduğu böyük cazibə gücü səbəbindən bütün planetləri cəzb edir, onlar da fırlanmalarından əmələ gələn mərkəzdənqaçma qüvvəsi sayəsində bu cazibədən qurtulurlar. Ancaq əgər planetlərin fırlanma sürətləri bir az yavaş olsaydı, onda bu planetlər sürətlə Günəşə doğru cəzb olunar və nəhayət Günəş tərəfindən böyük partlayışla udulardılar. Bunun tərsi də mümkündür. Əgər planetlər daha sürətli fırlansalar, bu dəfə də Günəşin gücü onları saxlamağa çatmaz və planetlər xarici kosmosa sovrulardılar. Lakin çox həssas olan bu tarazlıq qüsursuz şəkildə qurulmuşdur və sistem bu müvazinəti qoruduğu üçün davam edir.

Burada sözügedən tarazlığın hər planet üçün ayrı-ayrı qurulduğuna da diqqət çəkmək lazımdır. Çünki planetlərin Günəşdən məsafələri çox fərqlidir. Habelə, kütlələri çox müxtəlifdir. Bu səbəbdən hamısı üçün fərqli fırlanma sürətləri müəyyən edilməlidir ki, Günəşə yapışmaqdan və ya Günəşdən uzaqlaşıb kosmosa sovrulmaqdan qurtulsunlar.

Bunlar Günəş sistemindəki ehtişamlı tarazlığın bir neçə dəlilidir. Nəhəng planetləri və bütün Günəş sistemini nizamlayan və davamlılığını təmin edən tarazlığın təsadüfən ortaya çıxmadığı ağıl sahibi hər insanın asanlıqla anlayacağı həqiqətdir. Bu nizamın dəqiqliklə hesablandığı aydındır.

Günəş Sistemində Səyahət

Əgər Günəş sistemində səyahət etsəniz, olduqca maraqlı bir mənzərə ilə qarşılaşarsınız. Səyahəti sistemin lap kənarından başladığınızı fərz edək.

Səyahəti sistemin lap kənarından başladığınızı fərz edək. İlk qarşılaşacağınız planet Neptundur. Bu planet olduqca "soyuq"dur: səthinin temperatru -218 °C-yə yaxındır. Hidrogen, helium və metan qazlarından ibarət atmosferi insan üçün zəhərlidir. Habelə, planetin səthində sürəti saatda 2000 km-ə çatan qorxunc fırtınalar əsir.

Bir az da irəlilədikdə Urana çatırsınız. Uran quruluşunun çox hissəsi qaya və buz olan "qaz planet"dir. Atmosfer temperaturu -214 °C-yə yaxındır. Hidrogen, helium və metandan ibarət olan atmosferi həyat üçün əsla uyğun deyil. Səyahətə davam etdikdə Saturna çatırsınız. Günəş sisteminin bu ikinci böyük planeti ətrafındakı halqalarla tanınır. Bu halqalar qaz, buz və qaya parçalarından ibarətdir. Saturnun quruluşu çox maraqlıdır. Planet tamamilə qazdan ibarətdir; kütləsi 75% hidrogen və 25 % heliumdan ibarətdir. Sıxlığı suyun sıxlığından da azdır. Bu səbəbdən əgər Saturna kosmik gəmi göndərmək istəsəniz, onu üzən "şişirdilmiş rezin qayıq" kimi düzəltməlisiniz. Temperatur həddindən artıq aşağıdır: -178 °C.

Bir az da irəlilədikdə Günəş sisteminin ən böyük planeti Yupiterə çatırsınız. Kütləsi Yer kürəsindən 318 dəfə böyük olan Yupiter də qaz planetidir. Yupiter planetinin atmosferini, səthini və daxili quruluşunu bir-birindən fərqləndirmək çətin olduğuna görə "atmosfer temperaturu" kimi anlayışdan istifadə etmək də çətindir. Ancaq planetin atmosferi hesab edilən yuxarı hissəsindəki temperatur -143 °C-dir. Yupiterin səthində böyük qırmızı ləkənin olması Yerdəki müşahidəçilərə təxminən 300 ildir ki məlumdur. Yer kürəsini 2 dəfə əhatə edəcək qədər böyüklükdə olan bu qırmızı ləkənin böyük fırtına olduğu isə dövrümüzdə bilinmişdir. Qısası, Yupiter heç bir quru hissəsi olmayan, dondurucu soyuğun hakim olduğu, yüz illərlə davam edən fırtınaların əsdiyi, hər canlını bir anda öldürəcək maqnetik sahəsi olan qorxunc, tük ürpədici planetdir.

Yupiterdən sonra Mars gəlir. Marsın atmosferi qatı karbondioksiddən ibarət zəhərli qarışıqdır. Planetdə heç su yoxdur. Səthində böyük meteoritlərin toqquşmasından meydana gələn nəhəng kraterlər diqqət çəkir. Çox güclü küləklər və aylarla davam edən qum fırtınaları hökm sürür. Temperatur -53 °C-yə yaxındır. Bütün şübhələrə baxmayaraq, Mars ölü planetdir.

Marsdan sonra qarşımıza çıxan mavi planeti hələlik bir kənara qoyaq. Sonrakı planet Veneradır. Venerada daha əvvəl rast gəldiyimiz dondurucu soyuqların əksinə, yandırıcı isti hökm sürür. Temperatur səthdə təxminən 450 °C-yə çatır. Bu temperatur qurğuşunu belə əritməyə kifayət edər. Atmosfer təzyiqi səthdə 90mm civə sütunudur. Bu, Yer kürəsində dənizin 1 km dərinliyindəki təzyiqə bərabərdir. Veneranın atmosferində kilometrlərlə qalınlığa malik sulfat turşusu təbəqələri mövcuddur. Buna görə də planetə davamlı olaraq öldürücü turşulu yağışlar yağır. Cəhənnəmi xatırladan belə bir mühitdə heç bir canlı yaşaya bilməz.

Yenə Günəşə doğru irəliləməyə davam etsəniz, sistemin lap kənarındakı Merkuri planetinə çatarsınız. Merkurinin ən maraqlı xüsusiyyəti öz oxu ətrafında həddindən artıq yavaş fırlanmasıdır. Öz oxu ətrafındakı fırlanma sürəti təxminən Günəşin ətrafında fırlanma sürəti qədər yavaşdır. Belə ki, Merkuri Günəş ətrafında iki dəfə fırlandıqda öz ətrafında sadəcə üç dəfə fırlanmış olur. Yəni iki ili üç gününə bərabərdir. Gecə ilə gündüzün bu qədər uzun olması planetin bir üzünü qızardır, o biri üzünü isə dondurur. Buna görə gecə ilə gündüz arasındakı temperatur fərqi təqribən 1000 °C-dir. Əlbəttə, bu cür mühit heç bir canlının yaşaması üçün uyğun deyil.

Qısaca desək, Günəş sistemindəki məlum səkkiz planetin yeddisi (və onların burada bəhs etmədiyimiz peykləri) arasında həyat üçün uyğun bircə göy cismi də yoxdur. Hər biri ölü və səssiz maddə yığınıdır.

Ancaq bir az əvvəl toxunub keçdiyimiz mavi planet, məhz o digərlərindən fərqlidir. Çünki atmosferindən yer üzü formalarına, temperaturundan maqnetik sahəsinə, elementlərindən Günəşə olan məsafəsinə qədər hər cür müvazinətilə tamamilə həyat üçün xüsusi şəkildə yaradılmışdır.

 

   
Vicdan(sızlığ)ın fenomenologiyasının suallarını qurarkən

Ağalar Məmmədov   Azərbaycan dilində bir neçə “vicdan”lı ifadə var: vicdanlı olmaq, vicdansız olmaq, vicdan əzabı, vicdan hissi, vicdanı təmiz olmaq, vicdanı ləkəli olmaq, vicdan ləkəsi, vicdanın səsi (susması), vicdan məhkəməsi, vicdan oyatmaq, vicdanına tapşırmaq, əlini vicdanına (vicdanının üstünə) qoymaq, vicdanı yol verməmək, və nəhayət, son illərdə dilimizə keçən vicdan azadlığı və vicdan məhbusluğu. Almandilli sferada, yuxarıda [ ... ]

Davamını oxu
Elm haqqında danışmadan öncə düşünün!
Elm haqqında danışmadan öncə düşünün!

Bu mini-məqalədə oxuyacaqlarınız, tarix içərisində əhəmiyyətli şəxslərin elmin o günkü mövqesini və gələcəyiylə əlaqədar bəzi sözlərini ehtiva etməkdədir. Bu sözləri diqqətlə oxumanızı tövsiyə edərik. Günümüzdəki məşhur simaların ağızlarından çıxanların nə qədər bənzər olduğunu görməyə çaşacaqsınız. Beləcə, televiziyalarda saatlarla özünü göstərib, elmdən danışan (!) kəslərin ayaqları üzərində necə "dayandığını" [ ... ]

Davamını oxu
AZƏRBAYCAN MƏNZƏRƏLƏRİ

Şəlalə Göytürk (Nia Qara)HADI RƏCƏBLİ ARQUMENTASİYASI Yadınızdadırsa, bir neçə ay öncə, UNİSEF Azərbaycanda 2013-cü ildə 5000 azyaşlı qızın nikaha daxil olması ilə bağlı statistikanın nəticələrini açıqladı.
səriyyəti (15-17 yaş) iki və ya üç uşaq anası kimi qeydə alınmışdı. Təşkilat yaranmış vəziyyətdən narahatlığını bildirərək, Azərbaycan hökumətinə müvafiq tədbirlər görmək barədə  [ ... ]

Davamını oxu
HOMOSEKSUALLAR: CƏHƏNNƏM MƏLƏKLƏRİ

Şəlalə Göytürk (Nia Qara)rong>  ANTİK DÖVRDƏ HOMOSEKSUALİZM Tarixin heç bir dönəmində birmənalı qarşılanmayan, hər zaman mübahisə və qalmaqallar predmeti olan homoseksualizmin yaşı insanlığın tarixi qədər qədimdir. Homoseksual münasibətləri əks etdirən ən ibtidai təsvirlər Misir, Şumer və Het sivilizasiyalarına aid edilir. Hələ ən əski zamanlardan Mesopotamiya və Hindistan məbələrində müqəddəs hesab edilən qadın və homoseksual fahişəl [ ... ]

Davamını oxu
Ən məşhur elmdən kənar əfsanələr
Ən məşhur elmdən kənar əfsanələr

      Hər bir əlavə mənfi təsirli dərmanlar kimi inkişaf etmiş elm də kütləvi informasiya vasitələri ilə aktiv şəkildə yayılan bir çox inanc və elmdən kənar əfsanələri doğurmuşdur. Bunlar arasında ən məşhurlarını ifşa etməyə çalışacağıq.
lır
Fantastik Hollivud filmləri bu əfsanənin yaranması və yayılmasına böyük töhfə veriblər. Həqiqətən də, hansı rejissor ulduzlar arasında  [ ... ]

Davamını oxu
Əlaqənin çətinlikləri
Əlaqənin çətinlikləri

Hətta əgər bir gün insanlığın çoxdan gözlədiyi hadisə baş versə və Yerdən kənar həyat nümunələrinə rast gəlsək, onları başa düşə biləcəyik? Yoxsa "qeyri-insani" şüur elə mürəkkəb olacaq ki, biz heç vaxt onlarla ortaq dil tapa bilməyəcəyik? Bəlkə də heç bir-birimizin fərqinə varmayacağıq?
ələrdən biri - elə bu gün məşhur olan astrobiologiya sahəsinin alimi üçün də - yadplanetli canlı n [ ... ]

Davamını oxu
Nuhun dairəvi gəmisi inanclıları narahat etdi
Nuhun dairəvi gəmisi inanclıları narahat etdi

  Bu yaxınlarda tapılmış qədim şumer əlyazması əfsanəyə görə dünya faunasını xilas etmiş nəhəng dairəvi gəmiyə dair məlumatlar verir. Əlyazmada izah olunan Nuhun gəmisi İncilin dediklərinə ziddir.
azırlanmış qədim əlyazma lövhəsinin şifrəsinin tapıldığına dair məlumatlar yayıldı. Lövhədə qədim nəhəng gəmi modelinin izah olunduğu aydın oldu. Şumer əfsanələrinə görə "möcüzəvi" gəminin hazırlanm [ ... ]

Davamını oxu
Vicdanın iki ayağı: vicdansızlığın iki səbəbi

Ağalar Məmmədov Nə Qərb etikasının atası sayılan Aristoteles-də, nə də onun müəllimi olmuş Platon-da hələ vicdan kimi tərcümə edilən bir söz yoxdur. Qədim yunan dilində “syneidesis”, latın dilində conscienta, alman dilində Gewissen, ərəb dilində vicdan, rus dilində совесть kimi sözlərin anlamı “hamının xəbəri olan”, “hamının bildiyi, “ortaq və yaxud ümumi bilinən bilik” deməkdir. Elə isə vicdan necə bir bilikdir, o, nəyi  [ ... ]

Davamını oxu
Vicdan(sızlıq) problematikasına giriş

                                                  Bu yazım “Vicdan yazıları” adlandırıla biləcək silsilə yazılarımın ilkidir.
kulturasında (kültüründə) vicdan və vicdansızlıq mənzərəsinə baxmaq istəyirəm. Qarşıda bizi xeyli çətin suallar gözləyir: Vicdan ancaq əzabdırmı? Vicdan ancaq hissdirmi? Vicdan anadangəlmədirmi? Vicdan allahın isbatıdırmı? Kimdir vicdansız? Başqasına vicdansız d [ ... ]

Davamını oxu
Nadir albinos delfin akvariuma satılacaq.

 aponiyada qeyri-qanuni delfin ovunu izləyən ətraf qoruma təşkilatı Sea Shepherd, çox nadir görülən albinos bir delfin göstərdi. Bala olduğu ifadə edilən albinos delfin, cəmi 25 delfinlə birlikdə balıqçılar tərəfindən tutuldu. Ətrafçılar, qorunması lazım olan delfinin akvariumlara satılacağı xəbərdarlığını etdi.herd tərəfindən çəkilən fotoşəkil. yanın Taiji adasındakı delfin ovçuluğunu bütün dünyaya eşitdirən Oscar m [ ... ]

Davamını oxu
Altshaymerin mənşəyi tapıldı.
Altshaymerin mənşəyi tapıldı.

 
limlər yüksək keyfiyyətli funksional maqnit-rezonans tomoqrafiyası ilə Altshaymer xəstələri və siçan modellərində araşdırma apararaq Altshaymerin mənşəyini, beynin hansı hissəsində və nə üçün orada meydana gəldiyini, eləcə də necə yayıldığını aydınlaşdırdılar. Bu sayədə Altshaymerin necə inkişaf etdiyi aydın ola və xəstəliyin erkən diaqnozu qoyula bilər. Həmçinin daha effektiv dərmanlar hazırlana bilər. Tədqiqat

Davamını oxu
Ruhları biz yox, beynimiz görür.
Ruhları biz yox, beynimiz görür.

        tləri tanıma - ictimai həyatdaki ən vacib bacarıqlarımızdan biridir. İnsandan asılı olaraq bu sistem ehtiyac duyulduğundan daha artıq dərəcədə işləyə bilər, bu da insanın hər yanda "gözlər" və "ağızlar" görməsinə səbəb ola bilər. Beləcə hətta ruhlar olan fotoşəkillərə əsaslı izahlar vermək mümkünləşə bilər.n baş verdiyinə inanır və elmin izah verə bilməyəcəyi ruh [ ... ]

Davamını oxu
NASA-dan insani robot


Robot sahəsində sürətlə inkişaf edən ABŞ, Pentaqonun yeni texnologiyaları sınayacağı yarışma üçün görkəmli bir robot inkişaf etdirdi. 1.90 boyundakı Valkyrie, sinəsində ‘Iron Man' Tony Starkı xatırladan bir işarəyə sahibdir.
vahidi DARPA, robot texnologiyalarını sınamaq üçün Robotics Challenge Trials adı verilən bir yarışma təşkil edir. Dünya daxilində 17 qrupun qatılacağı yarışma üçün Valkyrie adlı robotu hazırlayan  [ ... ]

Davamını oxu
Dünyanın ən böyük vulkanı: Tamu Massif

  Tamu Massifin 3D görünüşü (Xəritə: William Sager)
nları, dünyanın ən böyük, Günəş Sisteminin isə ehtimalla ən böyük ikinci vulkanını Yaponiyanın sahillərində kəşf etdi. ‘Tamu Massif' adı verilən vulkan, təxminən 310 min kvadrat kilometrlik sahəyə yayılır.
t Okeanının dərinliklərində kəşf edildi. 145 milyon il əvvəl meydana gəldiyi təxmin edilən ‘Tamu Massifin, üç ayrı geoloji quruluşdan bir a [ ... ]

Davamını oxu
Astral Səyahət

Teist: Ruhunuz yuxu əsnasında bədəninizdən ayrılaraq o anda, fərqli yerlərdə yaşanan hadisələri anlıq olaraq görə bilər, astral bədəninizi gələcəyə göndərərək gələcəkdən məlumatlar ala bilərsiniz. Buna astral səyahət deyilir.
n" nə də "ruh" anlayışları var. İkisi də saxta elmin var etdiyi mistisizm anlayışlarıdır. Edilən heç bir araşdırmada astral səyahət etdiyini iddia edənlərin, etmədiyini düşünənlərd [ ... ]

Davamını oxu
Albert Eynşteyn – Din və Elmə dair
Albert Eynşteyn – Din və Elmə dair

                                                      İnsan irqinin etdiyi və düşündüyü hər şey, əksikliyini dərindən hiss etdiyi ehtiyaclarının ödənməsi və ağrılarını yüngülləşdirmə istəyi ilə bağlıdır. Hissi hərəkətlənmələri və bunların inkişafını başa düşmək istəyiriksə, bunları həmişə bilməliyik. Hiss etmək və çox istəmək – hər nə qədər istəmək qavramı özünü bizlərə daha görkəmli şəkil [ ... ]

Davamını oxu
Həsən bəy Zərdabi - "Bizlərdə oğul atanın quludur"
Həsən bəy Zərdabi -

   Neçə dəfə Avropa tayfalarının, yəni məğrib zəminin bizim tayfalardan, yəni məşriq əhlindən artıcaq tərəqqi etdiyindən və onun səbəblərindən danışmışıq. Əlbəttə, bu səbəblərin ümdəsi onlar bizdən artıq elm təhsil etməkdir. Ondan masəva bunun bir səbəbi də azadlıqdır. Hər qədər Avropa əhli bizim təki azadlıqdan bixəbər olub, o vaxtacan bizdən betər avam olub. Amma bu halda azadlıq cəhətdən Avropa əhli çox tərəqqi edib və hər [ ... ]

Davamını oxu
Nə üçün ateistlər tanrının olmadığını sübut etmək üçün bu qədər məşğuldurlar?

Arada sırada bir bu sualları eşidərik və bir teistle qarşılıqlı dialoqa girdiyimizdə elə ən sonda bu sual gəlir. Buna diqqət yetirilməlidir ki bizlər Tanrının olmadığını isbat etməyi özümüzə vəzifə etmiş deyilik və özümüzü yalnız Quran ilə məhdudlaşdırmırıq. Bizlər dəlillərə söykənən həqiqi bir dünya görüşü yaratmağı və bu dəlillərlə ziddiyyət təşkil edən zərərli batil inancların qarşısında dayanmağı özümüzə vəzifə  [ ... ]

Davamını oxu
Uşaqların ateist tərbiyəsi
Uşaqların ateist tərbiyəsi

Aqressiv kilsə ekspansiyasının müasir cəmiyyətin bütün sferalarına təcavüzü şəraitində ateistlərin aktiv vətəndaş mövqeyi böyük aktuallıq təşkil edir. Ölkənin gələcəyi bizim hər birimizdən asılıdır! Mövhumat və cəhalətlə barışmaq istəməyən hər kəs üçün sovet yaddaş kitabçasını – “Uşaqların ateist tərbiyəsi”ni təklif edirik. Bu mətn başqa tarixi  şəraitdə  yazılmasına baxmayaraq, çox faydalı məlumatları özündə sax [ ... ]

Davamını oxu
İslamçılıqla nə etməliyik?

Hikmət Hacızadəyə açıq məktub (mövzu: islamçılıq)
i Hikmət bəy Hacızadə!
>Təxminən 3 həftə bundan qabaq Sizin “Söz azadlığının mental problemi” və “İslamofobiya haqqında”  
diqqət və maraqla, dönə-dönə oxudum. Sizin din məsələsini tematizasiya etməyiniz məni çox sevindirdi. Sizinlə ictimai formatda müzakirə aparmağa ehtiyacım var.
ış
r/>Dostum Hikmət bəy, Azərbaycanda belə bir yanlış inam form [ ... ]

Davamını oxu
“Şeytanın qapı qonşusu”

Hələ də ətəyimizə pul və daş yığıb, Allaha tapınmaq və şeytanı daşlamaq üçün Ərəbistana gedirik”.
lar demiş, ayların sultanı, imperatoru, prezidenti, prokuroru, canım sənə desin, meqastarı olan Ramazan ayı yenə özünü yetirdi; yenə müsəlman bacı-qardaşlarımız min dörd yüz ildir üzərində baş sındırdıqları bu ay ərzində necə oturub-durmalı, necə çimib-qurulanmalı, saqqala necə xətt qoymalı, əti hansı çənə ilə çeyn [ ... ]

Davamını oxu
Din ilə təkamül arasında uzlaşmaz bir ziddiyyət yoxdur

Francisco Ayala, missioner olmaq üçün 5 il ilahiyyat oxumuşdu amma Xristianlığı yaymağa cəhd göstərən bir rahib yerinə genetik və təkamül biologiyası professoru oldu. İndi 75 yaşında dünyanı gəzib təkamül nəzəriyyəsini izah edir. İspan Prof. Ayalanın ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti, din ilə təkamül nəzəriyyəsi arasında sanıldığı kimi uzlaşmaz, bir-birini inkar edən bir qarşıdurma olmadığını söyləməsidir. Bu, onu orta yol axtaran mülayim bir [ ... ]

Davamını oxu
Öldükdə 21 qram kütlə itiririkmi? ruh varmı ?
Öldükdə 21 qram kütlə itiririkmi? ruh varmı ?

ƏFSANƏtrong>: İnsanlar öldükləri anda 21 qram yüngülləşirlər. Bu, bədəndən çıxan ruhun ağırlığıdır. Elm adamları X ildə bağlı bir vakuumda etdikləri təcrübə ilə bunu təsdiq etmişlərdir.
, elmi bir anlayış deyil və əslində yoxdur. İnsanların anlaya bilmədikləri davranışları və ümumi olaraq insanın həyatda olmasının "qüdrətini" açıqlamaq üçün uydurduqları, bədən-üstü olduğunu iddia etdikləri və əsla ölmədiyini dü [ ... ]

Davamını oxu
İnanc və məlumat

 
ötürülən Kitab: Arthur Schopenhauer - Din Üzərinə
ən Hissə: İnanc və Məlumat Bir məlumat qolu olaraq fəlsəfə nəyə inanmamız lazım olduğu və ya nəyə inana biləcəyimiz ilə zərrə qədər əlaqədar deyil, onun tək maraqlandığı şey nə belə biləcəyimizdir. İndi əgər bu, inanmamız lazım olan şeydən fərqli bir şeysə o zaman bunun inanca belə bir zərəri olmayacaq; çünki o bilməyəcəyimiz şeyi öyrətdiyi iç

Davamını oxu
Ateistlərin hər cür cinayəti,günahı işləyə biləcəkləri düşüncəsi doğru ola bilməz

Bir çox dəfə ateistlər üçün; "Onların içində tanrı, cəhənnəm qorxusu yox. Bu səbəbdən ötəri ateistlərdən müxtəlif cinayətlər, müxtəlif pisliklər gözlənilər" fikiri ortaya atılar. Halbuki rəqəmlər bunun doğru olmadığını göstərər.
anların nisbətlərinin ən çox və ən az olduğu 5 ölkəni, məlumat ölkələr arasından müqayisə etdiyimizdə inancsızların sıx olaraq olduğu bir ölkədə, inanclılar [ ... ]

Davamını oxu
Bir dinin son din olması, o dinin doğruluğuna dəlil ola bilməz

Bu an ən çox inananı olan dinlər tarixdə sırası ilə Hinduizm, Yəhudilik, Buddizm, Xristianlıq və İslam şəklində ortaya çıxmışdır. Bu baxımdan, günümüzdə basqın olan dinlərin içində ortaya -digərlərinə görə- daha əvvəl çıxmış din Hinduizm ikən, bu dinlər arasında ortaya ən son çıxmış olanı İslamdır. İslam dininin doğru olduğunu düşünən fərdlər, tez-tez, İslam dininin yer üzündəki son din olduğunu və buna görə tərəddüdsüz şə [ ... ]

Davamını oxu
M.F. Axundzadə - " Kəmalüddövlə Məktubları"

“…Sağlam əql icazə verər ki, şüurlu bir adam aləmi yaradanı bizim peyğəmbərin Quranda vəsf etdiyi qərəzlərə şamil bilsin? Məsələn: “Əbi-Ləhəbin əlləri şil оlsun”. Pəh-pəh… Allahımıza baх, “Əbi-Ləhəbin əlləri şil оlsun”, baх gör bizim Allah dul arvadlar kimi Əbi-Ləhəbə necə qarqış göndərir, çünki оnun əql və huşu var, anlayır ki, qardaşı оğlu avam aldatmaq dəstgahı düzəltmək istəyir və öz nəfsinin bu fani dünyada [ ... ]

Davamını oxu
Rafiq Tağı kim idi ?

Rafiq Tağıtam adı: Rafiq Nəzir oğlu Tağıyev)— azərbaycanlı yazıçı-filosof, həkim-kardioloq.   Həyatı
il avqustun 5-də Masallı rayonunun Xoşçobanlı kəndində anadan olub. 1966-cı ildə Masallı rayonu Təklə kənd orta məktəbini, 1972-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsini bitirib. 1981-1983-cü illərdə Moskva Tibb İnstitutunun daxili xəstəliklər üzrə klinik  [ ... ]

Davamını oxu
Rafiq Tağı: Avropa və biz

“Şərq-Qərb araşdırmaları” silsiləsindənrafi məkan kimi də yox, mənəvi-əxlaqi areallıq baxımından, bəşəriyyəti həmişə düşündürüb. Çünki Avropa dəyərləri əslində bütün bəşəriyyətin uğurudur və heç də avropalıların təkəbbürünə səbəb olmamalıdır. Hərçənd əfsus, bu təkəbbür vaxt-bivaxt özünü göstərir, hətta cisimləşərək faşizm timsalında, ya militarizələşmiş aqressiv millət tərzində ortaya çıxır. Ə [ ... ]

Davamını oxu
Rafiq Tağı - İran və qloballaşma qaçılmazlığı

İslamı dünyada gözdən salan, həyat tərzini dini-fantastik süjetlərlə quran, elmin az qala ancaq Quran təfsirlərindən ibarət olduğu İran adlı bir dövlət artıq bəşəriyyət üçün dözülməz olmuşdur. Bu dövlət müharibələrlə dolu olan tarixi ilə mütəkəbbir görsənməkdə, mədəni dünyanı hədələməkdə davam edir.
İsraili yer üzündən silməyə çağıran, nəhəng kəşfləri ilə bəşəriyyəti gələcə [ ... ]

Davamını oxu
Sözün sonunda

Sözün qurtardığı vaxtlar olur. Təkcə eşidilmədiyi vaxtlar yox, eşidilib qurtardığı vaxtlar, artıq gərəksiz olduğu vaxtlar. Zehinlərin sözlə dolduğu, daşdığı vaxtlar.
r ki, insanlarımız son vaxtlar küçədə, ictimai nəqliyyatda, hətta bazarda da az danışmağa başlayıblar. Diqqət yetirmisinizmi, söhbət səsi azalıb, hətta mübahisələr də azalıb, əvəzində qətllər, intiharlar çoxalıb, insanlarımız azdanışan olub. Təkcə az [ ... ]

Davamını oxu
«Allah qoysa», «pul qazanıb», «qız istəyib», «oğul-uşaq sahibi olub», «rəhmətə gedəcəm»...

Z.Freuda (Freyd) görə dil altşüur və şüurdanqıraq haqqında ifşaedici məlumatlar verir. Başqa sözlə, sənin qeyri-şüurlu dünyan necədirsə, dilin, daha doğrusu, danışığın da o cürdür. J.Lacan (Lakan, 1901-1981) isə bu əlaqəni tərsinə çevirir: Fərdin alt-şüuru və şüurdanqıraq dünyası onun dili ilə qurulur. Başqa sözlə, sən necə danışırsansa, alt-şüurun da o cürdür. Bu, elmdə inqilabi yeniliklərdən biridir. 

Davamını oxu
«Allah kərimdir» möcüzəsinə ümid

            Ağalar Məmmədov   
allah kərimdir!
br/>İslam təlimində allaha verilmiş adlar çoxdur. Məsələn, xaliq – yaradan, aqil – bilən və s. Bunlardan biri də «kərim»dir. Allah – kərimdir. Kərim – yəni bəxş edən, verən, əvəzsiz paylayan, heç kimi darda qoymayan, bütün canlıların ruzisini yetirən, bir sözlə, qeydə qalan, muğayat olan deməkdir.
ar: Bir gün Molla gəmi ilə harasa gedirmiş, birdən f [ ... ]

Davamını oxu
   
© 2013 Sekulyarizm Azərbaycan
Saytdakı məlumatlardan istifadə etdikdə sayta aktiv keçid qoyulması mütləqdir.